In de kleine storm omtrent de stellingname van Noël Slangen ging de kern van zijn boodschap grotendeels verloren. Tijdens het kruisverhoor van VRT-journalist Siegfried Bracke (in Terzake) verklaarde Slangen zich achteraf nader; "Ik werk niet mee aan de positieve beeldvorming van het Vlaams Blok (…) Mijn geweten verbiedt dat". Deze weigering van Slangen om voor het oog van de televisiecamera's op een vraag van een vertegenwoordiger van een ondemocratische partij te antwoorden, werd in Terzake geduid als een kritiek op de manier waarop de media - inclusief de VRT-televisieredactie - omgaan met extreem-rechts. Het is een kritiek waar we ons achter kunnen scharen, en die wel wat extra belangstelling verdient.

Wanneer er gesproken wordt over extreem-rechts en meer specifiek over de ondemocratische partij Vlaams Blok, moet het onderscheid gemaakt worden tussen enerzijds de politieke partij (met zijn politiek kader en zijn politiek programma) en anderzijds de voedingsbodem (de samenlevingsproblematiek, de grootstedelijke problematiek, de 'kloof tussen politiek en burger', … (de lijst is helaas te lang om hier op te sommen)), waarop deze partij steunt. Het ernstig nemen van deze voedingsbodem, en het formuleren van democratische antwoorden hierop, is van groot belang, ook - maar niet alleen - in de bestrijding van extreem-rechts en de ondemocratische antwoorden die zij formuleren.

Daarnaast is er de dreiging van de politieke partij Vlaams Blok, die parasiteert op deze voedingsbodem en op basis daarvan politieke macht ambieert. Het ondemocratische karakter van deze partij en hun racistisch gedachtengoed stellen de heersende democratie voor een grote uitdaging, aangezien de vraag constant gesteld moet worden hoever een democratie mag gaan in het bestrijden van ondemocratische krachten. Tegelijk zou het onverstandig zijn niet te reageren, gezien de dreiging voor de democratie die uitgaat van deze partij. De vraag is dan ook welke strategieën toegepast moet worden om het ondemocratische politieke project van deze partij te bestrijden?

Het tot op heden meest efficiënte antwoord op strikt politiek vlak was en is het - op initiatief van Jos Geysels geformaliseerde - cordon sanitaire. Alle democratische partijen hebben zich onder meer verbonden niet in een coalitie te stappen met Vlaams Blok en geen gezamenlijke wetsvoorstellen voor te bereiden, laat staan in te dienen. Hierbij geeft het politieke systeem de duidelijke boodschap dat het Vlaams Blok geen 'gewone' partij is, dat de extreem-rechtse ideologie te giftig is om te incorporeren en dat hun vertegenwoordigers dan ook niet gezien kunnen worden als gelijkwaardige (politieke) partners. Op het juridisch vlak werden in het verleden ook een aantal (weliswaar wat schuchtere) initiatieven genomen, waarbij de wetgeving met betrekking tot rascisme-bestrijding en partijfinanciering toch vermeld moet worden. Ook hier is het signaal dat het racistische discours van het Vlaams Blok schadelijk is voor onze samenleving en bestreden moet worden.

Als we dan de analyse maken van de houding van de audiovisuele media, stellen we iets zeer merkwaardigs vast. In de manier waarop het Vlaams Blok tijdens de journaals en duidingsprogramma's in beeld gebracht wordt, is nog heel weinig van deze maatschappelijke veroordeling te merken. Laat ons de aandacht even toespitsen op de publieke omroep (en meer bepaalde het luik televisie), aangezien we menen dat de maatschappelijke verantwoordelijkheid van de journalisten die hier werken nog groter is.

In het programma de Zevende Dag is het ondertussen normaal geworden dat de vertegenwoordigers van het Vlaams Blok mee rond de tafel zitten, waardoor ze niet alleen de kans krijgen om hun giftig populisme te verspreiden, maar waardoor ze ook gedefinieerd worden als gelijkwaardige gesprekspartners, wiens mening gewoon een mening zoals de andere meningen is. Tijdens de televisie-verslaggeving over de dioxinecommissie (en ook over andere commissies), om een ander voorbeeld aan te kaarten, worden de vertegenwoordigers van het Vlaams Blok (voornamelijk Gerolf Annemans) als deskundige, intelligente en kritische oppositie-leden in beeld gebracht, die hun taak als 'luis in de pels' van de traditionele partijen naar behoren vervullen. Ook in dit geval is de beeldvorming ontstellend positief, en blijft maar weinig ruimte over voor een kritische ontmaskering van het Vlaams Blok.

De verklaring voor deze beeldvorming ligt in het meestal lovenswaardige streven van de betrokken journalisten om een objectieve en neutrale berichtgeving te verzorgen. Ondertussen is echter al voldoende gebleken dat in specifieke omstandigheden juist dat streven naar objectiviteit en neutraliteit ernstige vertekeningen in de beeldvorming kan veroorzaken (zie bijvoorbeeld het onderzoek naar de beeldvorming van vrouwen en migranten). Wij menen dat dezelfde representatie-mechanismen er momenteel voor zorgen dat de beeldvorming over het Vlaams Blok momenteel ontstellend positief uitvalt.

De hamvraag is of deze positieve beeldvorming maatschappelijk wenselijk is. Wij menen van niet: de media (en vooral de publieke omroep) hebben de verantwoordelijkheid om mee te helpen de democratie te beschermen, en dus ook op constante basis de anti-democratische krachten te ontmaskeren en te bestrijden. Wij pleiten daarom voor kritische journalistiek, waarbij over het Vlaams Blok en de maatschappelijke problemen die ze op de agenda plaatsen, wordt gepraat, maar niet met het Vlaams Blok. De vertegenwoordigers van een ondemocratische partij kunnen niet als gelijkwaardige gesprekspartners behandeld worden. Ze zijn namelijk fundamenteel anders: ze zijn gevaarlijk.